Antalya Yemek Rehberi

Antalya Gezi Rehberi 6. Yazı: Antalya Yemek Rehberi

Geleneksel Antalya mutfağının 3 ana kaynağı dağ, deniz ve topraktır. Dağdan kendiliğinden yetişen ürünler ve karda, denizden balık ve bütün diğer deniz ürünlerinde, toprakta ise ekip biçilen ürünlerde yararlanılır.

Antalya ili yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı geçen Akdeniz iklimine sahip bir bölgededir ancak iç kesimlerde karasal iklim özellikleri gösterir. Bundan dolayı her çeşit sebze ve meyve yetiştirilmektedir.

Türkiye’nin Outdoor Sayfası

Türkiye’nin Outdoor Sayfası olarak özellikle outdoor turizminde büyük eksiklik olarak gördüğümüz illerin tek tek tanıtımı, illerde yapılabilecek outdoor aktiviteleri, outdoor ürün satan firmalar, kamp alanları, doğal güzellikler, yürüyüş rotaları gibi bütün bilgileri içeren bir yazı dizisine başladık.

Bu yazı dizimizde Antalya’nın tarihi ve turistik yerlerini tanıtıyoruz. #Antalya deniz, güneş, doğa ve tarihin bütünleştiği bir şehirdir. Türkiye’nin turizm cenneti olan Antalya’nın her ilçesi başlı başına birer doğa harikasıdır.

Bulunduğunuz veya tatil amaçlı gittiğiniz ilde öncelikle yapabileceğiniz doğa aktivitelerinin, aktivite bölgelerinin, kamp alanlarının, tarihi ve turistik mekanların tam ve en geniş listelerini oluşturup okuyucumuzun kullanımına sunuyoruz.

Özellikle kampçılardoğa severler, karavancılardoğa tatilcileri, macera turizmikültür turizmi ve outdoor ekstrem sporları yapanlar için en çok aranan bilgileri derlemeye gayret gösteriyoruz.

Listede gördüğünüz eksiklikleri ve eklenmesini istediğiniz bilgileri iletişim sayfamızda bulunan kanallardan bize ulaştırabilirsiniz.

ANTALYA


Bu yazımızda aşağıdaki başlıklarda bilgiler verdik:

  1. Akdeniz Mutfağı
    1. Akdeniz Bölgesi Mutfağına Özgü Bazı Yemekler
  2. Geleneksel Antalya Yemekleri
  3. Antalya Geleneksel Yemekleri ve Mutfağı
    1. Antalya Yöresel Kültüründe Yapılan Yiyecekler
    2. Antalya Yöresel Kültüründe Yapılan Çorbalar
    3. Antalya Kültüründe Yapılan Yöresel Yemekler
    4. Antalya Yöresel Kültüründe Yapılan Tatlılar
    5. Antalya Yöresel Kültüründe Yapılan Börekler
    6. Antalya Yöresel Kültüründe Yapılan Öğün Arası İkramlar
    7. Antalya Yöresel Kültüründe Mutfak, Ocaklık ve Araç Gereçleri
    8. Antalya Yöresel Kültüründe Ekmekler
    9. Antalya Yöresel Kültüründe Kış Hazırlıkları
    10. Antalya Yöresel Kültüründe Sofra Âdet ve Gelenekleri

Akdeniz Mutfağı

Akdeniz Salatası

Bölgesel yemek kültürü açısından ülkemize baktığımızda Akdeniz bölgesi mutfağının batı bölümü Ege, doğu bölümü ise Doğu Anadolu bölgesinden etkilenmiştir. Batı bölümlerde sebze, otlar ve zeytinyağı daha belirginken doğuda et, bulgurdan oluşmuş yemekler ve kebaplar sofralarda daha etkin bir biçimde yer alır.

Bütün Anadolu’da çok yaygın bir şekilde hazırlanan çorba, hamur işleri, meze, pilav çeşitleri, dolma gibi yemekler ve çeşitli tatlılar Akdeniz bölgesinde de severek tüketilir. Bunun yanı sıra bölgenin denize uzun bir kıyısı olmasına rağmen deniz ürünleri daha ikinci planda yer alır.

Akdeniz Bölgesi Mutfağına Özgü Bazı Yemekler

Turunç Reçeli

Yemekler: Mahluta, Baba Hannuş, Gülgas, Fıstıklı Köfte, Çökelekli Biber Dolması, Ciğerli Bulgur Pilavı, Dilme, Ezme Kebap, Kabune, İmam Bayıldı

Çorbalar: Tarhana Çorbası, Kulaklı Çorbası, Fasulyeli Tavuk Çorbası, Dübari Çorbası, Ekşi Aşı, Şiş Börek Çorbası, Oğmaç Çorbası   

Zeytinyağlılar: Zeytinyağlı Kereviz, Fava, Deniz Börülcesi, Piyaz, Kuru Bakla Piyazı, Zeytinyağlı Fasulye, Zeytinyağlı Enginar, Kereviz, Şakşuka, Pırasa, Zeytinyağlı Bamya 

Dolma Çeşitleri: Avakado Dolması, Kalamar Dolması, Patates Dolması, Enginar Dolması, Nohutlu Patlıcan Dolması, Bumbar Dolması, Kabak Çiçeği Dolması   

Salatalar: Akdeniz Salatası, Balık Salatası, Kırmızı Biber Salatası, Patlıcan Salatası, Barbunya Salatası, Sakız Reçeli, Lokma, Karadutlu Tatlı Lor Peyniri   

Tatlılar: Künefe, Beyaz Muhallebi, Elmalı Ponçik, Ağızlı Kadayıf, Kabak Helvası, Lokul, Kadayıf Dolması, Tahinli Cevizli Kabak Tatlısı  

Geleneksel Antalya Yemekleri

Piyaz

Antalya bölgesi genellikle Akdeniz iklimine sahip bir bölgedir. Ancak iç kesimlerde karasal iklim özellikleri gösterir. Bundan dolayı her çeşit sebze ve meyve yetiştirilmektedir.

Özellikle batıda yer alan ilçelerinde seracılığın gelişmiş olması sebze yönünden bir sıkıntı çekilmediğini gösterir.

Halkın büyük çoğunluğu, özellikle kırsal kesimde, çiftçilikle uğraşır. Bu nedenle kendi yiyeceğini kendisi yetiştirmektedir. Kıyıda oturmakta olan halkın çoğunluğunun sebzecilik yapmasına karşın iç kesimlerdeki halk daha çok tahıl yetiştirmektedir. Ot ağırlıklı Girit yemekleri, Antalya’nın ayrı bir özelliğidir.

Genellikle bitki örtüsünün bodur çalılardan oluşması nedeniyle keçi besiciliği daha gelişmiştir. Kısmen iç kesimlerde koyun yetiştirilmektedir. Hayvancılığın gelişmiş olması hayvansal ürünlerin beslenmedeki yerini ve değerini artırmaktadır.

Antalya Geleneksel Yemekleri ve Mutfağı

Hibeş

Geleneksel Antalya mutfağının 3 ana kaynağı dağ, deniz ve topraktır. Dağdan kendiliğinden yetişen ürünler ve karda, denizden balık ve bütün diğer deniz ürünlerinde, toprakta ise ekip biçilen ürünlerde yararlanılır.

Antalya ili yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlı geçen Akdeniz iklimine sahip bir bölgededir ancak iç kesimlerde karasal iklim özellikleri gösterir. Bundan dolayı her çeşit sebze ve meyve yetiştirilmektedir.

Kent merkezi ve ilçelerde yaygın olarak yapılan seracılık nedeniyle yılın her ayında taze sebze ve meyve yetiştirilmektedir. Yörenin simgesi haline gelen narenciye, muz ve nar üretim alanları son yıllarda artan turizm faaliyetleri nedeniyle oldukça daralmıştır. Yayla ilçelerde ise elma, armut, erik, üzüm vb. ürünler yetiştirilir.

Kırsal kesimde, köylerde halkın büyük çoğunluğu çiftçilikle uğraşır. Bu itibarla kendi yiyeceğini kendisi yetiştirmektedir. Kıyılarda çoğunlukla sebzecilik, iç kesimlerde de daha çok tahıl yetiştirilmektedir.

Bitki örtüsünün bodur çalılardan oluşması nedeniyle bölgede konar-göçer yaşam sürdüren Yörükler tarafından keçi besleyiciliği çok gelişmiştir. İç kesimlerde de koyun yetiştirilmektedir. Hayvancılığın gelişmiş olması hayvansal ürünlerin beslenmedeki yerini ve değerini artırmakta, hayvansal ürünlerden bolca yararlanılmaktadır. Bunlar süt, peynir, yoğurt, tereyağı et, yumurta, bal vb. ürünlerdir. Kırsal kesimdeki halkın yemeklerinde genellikle hayvansal yağları kullandıkları görülmektedir.

Antalya Yöresel Kültüründe Yapılan Yiyecekler

Tarhana Çorbası

Bölgede genellikle sebze ve hayvansal ürünlerle yapılan yiyecekler geniş bir yer tutmaktadır. Sebze yemekleri veya et yemekleri yağlı, bol salça ve baharatlı olarak yapılmaktadır. Aynı zamanda sarımsak ve limon en çok kullanılanlar arasındadır.

Yalnız bu yörede yapılan özgün yiyecekler arasında en sevilenler; Domates civesi, kölle, çılbır, hibeş, Arapaşı, yumurta gayganası, keşkek, kabak çintmesi, hibeş, humus, taratorlu piyaz olarak sıralanabilir. Taratorlu piyazın diğer bölgelerde yapılan piyazdan farkı sirke ve tahin ile hazırlanan bir sosun piyazın üzerine dökülmesidir. Yöreye özgü diğer yemekler türlerine göre çeşitleri başlıklar altında değerlendirilebilir:

Antalya’nın Geleneksel Çorbaları

– Tarhana, işkembe, pirinç, mercimek, şehriye, bulgur, darı(mısır), ovmaç, tutmaç, yayla, tavuk, soğan, un, bulgur (dingil), toga (toyga), heyire, bakla, göce ve maş, kulak, külah, taktak, kelle ve sütlü buğday, paça, sütlü, pirinç, arap ve iplik şehriye, ekşili yumurta çorbaları.

– Ala çorba (fasulye, nohut, bulgur, börülce, mercimek bir likte haşlanır ve suyu değiştirilir. Sonra tekrar su konur. Yağı, tuzu, salça ve biber ilave ederek 45 dakika kaynatılır.),

– Etli, sütlü, kekikli, kesme, yoğurtlu, yarpızlı (dağ nanesi), etli ve etsiz, kulaklı, çilene, bulamaç, hülüklü, fesleğenli, fıstıklı ayran tarhanası gibi çorbalar,

Antalya’nın Geleneksel Sebze Yemekleri

Piyaz

 – Patlıcan, kabak, taze fasulye, börülce, patates, bakla, pırasa, bamya, çiçek (karnıbahar), bezelye, yemekleri (yahnisi), soğan öldürmesi, türlü, lahana yemeği – dolması ve civesi (kıyması), ıspanak kavurması ve yoğurtlaması, domates dolması, biber kızartması, dolması, kumpir (patates) püre si, imambayıldı, karnıyarık, yalancı dolma, sütlü pırasa, kabakçiçeği dolması, labada sarması, göleviz, borani, kabak çiçeği dolması gibi sebze yemekleri,

Antalya’nın Geleneksel Ot Yemekleri ve Salataları:

– Tokmakan (semizotu), yarpuz (dağ nanesi), pancarcık (labada), gerdeme (tere), iğnelik, gelin yemişi, pancar, gelincik, yemlik, dağ pancarı, iğnelik, horoz ibiği, ebegümeci, kuzu kulağı, deve tabanı, çiriş (kiriş), gığışkan, kır pancarı, ecibici (gıcıgıcı), gıvşek, kara oğlak, kırşehit, kızılot, körümen, kazayağı, şevketi bostan, arapsaçı, mühliye, suteresi gibi yabani ot yemekleri ve salataları,

Antalya’nın Geleneksel Börek ve Çörekleri

-Yahni (tas kebabı), söğüş (haşlanmış et), kızartma, kavurma, saç kavurma, etli pilav, sulu et, etli fasulye ve nohut, etli patates, tavuk çorbası, kapama, topça gibi et yemekleri,

– Çılbır, borana, otlu omletler gibi yumurtalı yemekler, – Ispanak, su, kapama böreği, otlu, peynirli börek, peynirli, soğanlı, çökelekli katmer, tepsi böreği, bükme, tomaç ve kapama, çulama gibi börek ve çörekler,

Kızartmalar

Antalya’nın Geleneksel Kızartma ve Buğulamaları

Kapama: Yufka kalınca açılır, arasına çökelek, maydanoz, serilerek arasına serilir. Birbiri üzerine kapatılır. Saç üzerinde pişirilir, pekmez veya balla yenir.)

– Balık ve diğer deniz ürünlerinin pilaki, kızartma ve buğulamaları,

Antalya’nın Geleneksel Tatlıları

– Kadayıf, kıvrım (Sarıburma: Hamur yoğrulur. Düz bir yerde nişasta ekilerek açılır. İçine susam, fıstık, ceviz, badem konularak oklavaya sarılır. Bir tepsiye dizilir. Ocaklıkta bir saçın altına konulur. Üzerinde ateş yakılarak kızartılır. Soğutulup üzerine sıcak şerbet dökülür.),

Arap kadayıfı, cevizli, fıstıklı baklava, yumurta tatlısı, kaşık bişisi – lokur lokur (lokma tatlısı), tulumba, kabak tatlısı gibi tatlılar, – Sütlaç, pelte, pelize (süt, şeker ve pirinç karışımı), muhallebi, zerde, güllaç gibi sütlü tatlılar,

– Gaziler (un helvası), tahin ve höşmerim, aside ve ak helva gibi helvalar ve aşure gibi geleneksel tatlar Antalya Mutfağının başlıca elemanlarıdır.

Antalya Yöresel Kültüründe Yapılan Çorbalar

1. Tarhana Çorbası

Malzemeler : 1 su bardağı tarhana, 8 su bardağı normal su veya et suyu, 1 yemek kaşığı domates salçası, 1 su bardağı haşlanmış nohut, 1 su bardağı yeşil mercimek, 1 baş sarımsak, 2 yemek kaşığı tereyağ, 2 yemek kaşığı zeytinyağ, ½ adet limon, 2 tatlı kaşığı tuz.

Tarifi (Yapılışı): Ezilmiş ve suda erimiş tarhanayı tencereye koyunuz. Üzerine azar azar 8 bardak suyu ve salçayı koyup karıştırınız. Orta ateşte su kaynayıncaya kadar karıştırınız. Kaynayan çorbaya haşlanmış yeşil mercimek ile nohutları, tereyağını, limon suyunu, tuzu katınız. Yaklaşık 10 dk karıştırarak kaynatmadan sonra kavrulmuş sarımsak dilimlerini ekleyip, ocağın altını kapatınız.

2. Kekikli Çorba (Yayla Çorbası)

Göce Çorbası (Ala Çorba)

Malzemeler: Süt, bulgur, nohut, kekik, yoğurt ve sarımsak.

Tarifi (Yapılışı): Tencereye nohut, bulgur konur ve kaynatılır. İçine süt konur. Kekik konur. Pişene kadar kaynatılır. Tuz, sarımsak ve yoğurt konularak, terbiye yapılır. Ovacık Köyü/ELMALI

3. Göce Çorbası (Ala Çorba)

Malzemeler: Fasulye, nohut, bulgur, börülce, mercimek, yağ, tuz, salça, biber.

Tarifi (Yapılışı): Tüm malzemeler bir likte haşlanır ve suyu değiştirilir. Sonra tekrar su konur. Yağı, tuzu, salçası ve biberi ilave ederek 45 dakika kaynatılır. Duacı/ANTALYA

4. Yarpızlı Çorba

Malzemeler: Darı (mısır), yarpız (dağ nanesi), yoğurt, tuz

Tarifi (Yapılışı): Tencerede yarma konan suyun içine yarması dökülür, pişirilir. İnce kıyılmış atılır. Biraz daha piştikten sonra ya da ayranlı olarak yenilir. Akoluk Köyü/GAZİPAŞA

5. Yarma Tarhana

İyice ayıklanan beyaz buğday bulgur büyüklüğünde değirmende çekilir. Yarma adı verilen kırılmış buğday yağı alınmış ayran ile kazanda pişirilir. Kıvama gelince indirilip parça parça bez üzerine konularak güneşte kurutulur ve bez torbalarda saklanır. Yenilmek istendiğinde (Kışın çok soğuk günlerde) kuru olan Tarhana, bir gün önceden ıslatılmış fasulye, nohut ile birlikte içi su dolu bir tencereye konularak iyice pişirilir. İyice pişen tarhana üzerine kavrulmuş tereyağına kırmızı acı biber ilavesiyle servis yapılarak yenir.

Soğuk kış günlerinin vazgeçilmez yemeğidir.

Antalya Kültüründe Yapılan Yöresel Yemekler

1. Şakşuka

Şakşuka

Malzemeler; 5-6 tane sivri biber, 2 tane patlıcan, 2 tane olgun domates, 2 adet patates, 3-4 diş sarımsak, 1,5 su bardağı zeytinyağı, tuz.

Tarifi (Yapılışı); Sebzeler yıkanıp temizlenir. Patlıcanlar alacalı soyulur. Küp şeklinde doğranıp tuzlanır. 15-20 dak. bekletilir. Biber sap ve sapdipleri alınıp tohumları çıkartılarak 2 cm uzunluğunda doğranır. Patates soyulup küp şeklinde doğranır. Temiz bir mutfak bezinin arasında bekletilir. Domateslerin sap ve sapdipleri alınıp kabukları ve çekirdekleri temizlenir. Küçük küpler şeklinde doğranır. Önce patatesler yağda renk alıncaya kadar kızartılıp kağıt yayılmış bir kaba alınır. Patlıcanlar yıkanıp suyu iyice alınıp alındıktan sonra patatesin kızartıldığı yağda kızartılır. Kağıt yaydığımız bir kaba alınır. Biberlerde kızartılıp kağıt yayılmış bir kaba alınır. Ayrı bir kapta az yağda domatesler eriyinceye kadar pişirilir. Sonra dövülmüş sarımsak ve tuz ilave edilir. Servis tabağına konulan patlıcan, biber ve patatesin üzerine dökülerek servis edilir.

2. Piyaz

Malzemeler; 2 su bardağı kuru fasulye, 4 su bardağı su, 1 tatlı kaşığı tuz.

Sos; 10 diş sarımsak, 1 çay kaşığı haşlanmış fasulye,  ½ su bardağı tahin, ½ su bardağı limon suyu, ½ su bardağı su. Üzerine; 1 su bardağı kıyılmış maydanoz, 2 haşlanmış yumurta.

Tarifi (Yapılışı); Fasulye ayıklanır, yıkanıp haşlanır tuz atılıp 5 dak. daha kaynatılır suyu süzülür. Sarımsak dövülür, iki çorba kaşığı haşlanmış fasulye bir çorba kaşığı tahin,bir çorba kaşığı limon suyu koyulur. Hepsi iyice karıştırılır. Kalan limon suyu tahin ve su çırpılır. Fasulyeler tabağa konur. Sosu üzerine gezdirilir. Maydanoz ve yumurta sarısı ile süslendikten sonra servise alınır.

3. Aside

Malzemeler; 5 su bardağı tavuk veya et suyu, 1 su bardağı un, 1 çay kaşığı tuz, ½ su bardağı tereyağı, 1 su bardağı pekmez.

Kabak Çintmesi

Tarifi (Yapılışı); İki su bardağı tavuk veya et suyunda et ezilir. Geri kalan et suyunu tuzu atılıp ateşe konulur. Kaynayınca unlu suda ilave edilir. Hafif ateşte un kokusu giderilinceye kadar karıştırılarak kaynatılır. Bir tepsiye dökülür, donması beklenir. Donunca ortası yuvarlak kesilir ve çıkartılır az kızdırılır ve pekmez ilave edilir. Biraz kaynadıktan sonra hamurun ortasına dökülür ve servise alınır.

4. Kabak Çintmesi

Malzemeler; ½ kilo kabak, 1 çay kaşığı tuz, ¼ su bardağı zeytinyağı, 2 soğan, 3 domates, 1 tatlı kaşığı kırmızı biberi, ¼ su bardağı su.

Tarifi (Yapılışı); Kabaklar soyulup kuşbaşı şeklinde doğranıp tuzunu atıp karıştırılır. Soğanlar ince kıyılıp, yağda kavrulur. Domateslerin kabuklarını soyup doğradıktan sonra soğanlara ilave edilip karıştırılır. Kabaklar koyulup, kavrulur. Suyu ilave edilip kapağı kapatılır ve pişirilir.

5. Keşkek

Keşkek

İyi kalite buğday iyice temizlenir. Islatılan buğday dibekte kabuğu çıkana kadar, taneler ezilmeden dövülür. Sonra rüzgârda savrularak kabukların tanelerden ayrılması sağlanır. Havalandırılarak nemi uçurulur. Taneler su ile iyice yıkanır. Bol su ile hafif ateşte pişirilir, özleşince ateşten indirilir, sıcak sıcak servis tabağına konulunca üzerine, eritilmiş, kavrulmuş ve içine tercihe göre acı kırmızıbiber konulmuş tereyağı dökülür, yanında et yemeği ile servis yapmak adettir. Keşkek yemeği Manavgat ilçe merkezi ve çevre köylerinde, düğünlerde, mevlitlerde, özel gün yemeklerinin demirbaşıdır.

6. Alafaşı

Doğal otlardan yapılan bir yemek türüdür. İlibada, ebegümeci veya buna benzer tarla bitkileri toplanır, yıkanıp temizlenerek ince ince kıyılır. Daha önceden hazırlanmış bulgur veya pirinç, zeytinyağı, kırmızıbiber, domates veya salçası, kıyılmış soğan ve tuz ile kavrularak üzerine su eklenir ve pişirilir.

7. Borana

Haşlanmış yumurtalar sarımsaklı yoğurda doğranır. Üzerine yağ, toz biber ısıtılarak dökülür.

8. Softalar Aşı

Bolca doğranan kuru soğan yağda iyice kavrulur, su ilave edilerek kaynatılır, içine ufalanmış yufka ekmeği bulunan tabağın üzerine kavrulmuş soğanlı su dökülür. Sonra da üzerine limon sıkılarak sıcak sıcak yenilir. Tencerede kaynayan su içerisine yumurta kırılarak da yenilmektedir.

9. İlabada (Labada) Aşı

Kışın kırlardan toplanan İlabada otu bulgur ve yağ ilavesiyle birlikte kavrulur. Sonra su ilave edilerek pişirilir. Pilav haline gelince ateşten indirilerek sıcak sıcak yenilir.

10. Domates Civesi

Domates Civesi

Malzemeler; 1 çay bardağı pirinç, 1 kg domates, 2 adet kuru soğan, 3 adet çarliston biber, 1 adet kurutulmuş Arnavut ciğeri, 2 adet orta boy patlıcan, 3-4 diş sarımsak, 1 çay kaşığı tuz, 1 çay kaşığı karabiber, 1 tatlı kaşığı nane, 1 tatlı kaşığı kuru fesleğen, 1 çay bardağı zeytinyağı.

Tarifi (Yapılışı); Orta boy bir tencereye ince kıyılmış soğanla birlikte zeytinyağı konulur. Orta ısıdaki ateşin üzerinde tahta kaşıkla kavrulmaya başlanır. 2-3 dakika sonra üzerine ince kıyılmış yeşil biberle tavla zarı şeklinde doğradığımız patlıcanlar ilave edilir. Tavla zarı formunda dilimlediğimiz domateslerde eklenerek orta ateşte 2-3 ek kadar kavrulur.  Öte yandan yıkanıp süzülen pirinç eklenir. Bu arada tüm malzeme üstüne çıkacak kadar fazla olmayan su eklenir. Yemek pişerken diğer taraftan sarımsakla, Arnavut biberi ile dövülür ve tencereye aktarılır. Yaklaşık 20-25 dk sonra yemek pişer. Kapağını açıp nane ve fesleğen eklenip karıştırılır.

11. Kızartma

Patates, biber, kabak veya patlıcan soyularak dilimlere ayrılıp kızgın yağda kızartılır, gerekli görüldüğü hallerde domates sosu da eklenerek servis yapılır.

Antalya Yöresel Kültüründe Yapılan Tatlılar

1. Kabak Tatlısı

Kabak Tatlısı

Malzemeler; 1 kg kabak, 600 gr. toz şeker, 200 gr. Su, 10 adet karanfil, 1 su bardağı tahin.

Tarifi (Yapılışı); Kabak soyulup doğranır. Tepsiye dizilir. Şekeri üzerine konularak karanfil konulur. Akşamdan hazırlanıp sabaha kadar bekletilir. Kg başına 200 gr (1su bardağı) su ilave edilir. Üzeri folyo ile kapatılarak 140 C.lik fırında yumuşatılıncaya kadar pişirilir. Üzeri tahin ve cevizle süslenerek servis edilir

2. Palize

Malzemeler; 5 su bardağı un, 1 su bardağı şeker, ½ su bardağı buğday nişastası, 1 su bardağı su.

Tarifi (Yapılışı); Şekerle su kaynatılır. Nişasta su ile ezilip kaynayan şekerli suya karıştırılarak ilave edilir. Şeffaflaşıp katılaşınca kaselere dökülür. Soğuyunca servise alınır.

3. Öküz Helvası

Üzüm veya keçi boynuzu pekmezi ile yapılan helva büyük güç gerektirdiğinden çok sık yapılmaz. Üzerine tereyağı dökülerek servis yapılır.

4. Kıvrım

Humus

Hamur yoğrulur. Düz bir yerde açılır. İçine susam, fıstık, ceviz, badem konur, yuvarlatılır. Bir tepsiye dizilir. Ocaklıkta bir saçın altına konulur. Üzerinde ateş yakılarak kızartılır. Üzerine şerbet yapıp dökülür.

5. Fıtır

Hamurdan börek gibi yapılır. İçine kaymak ve şeker konur.

6. Kirkitle (Çivirdik)

Kışın çok soğuk günlerde yapılan bir tatlı çeşididir. Bal, şeker veya en çok da pekmez ile yapılır. Kavrulmuş susam, ısıtılıp kaynayan pekmez içine atılıp karıştırılır. Bir kap içine dökülür, pencerenin dışına konularak soğumaya bırakılır. Soğuyunca iyice sertleşen kirkitle kırılarak yenilir.

7. Bestel (Pestil-İncir Reçeli)

Maya ya da Amat yemişi olarak adlandırılan incir çeşitleri tam olgunken toplanırlar. Kak haline getirilerek kurutulurlar. Kurutulmuş incirler üst üste getirilip küçük deste yapılıp keskin bir bıçak ile ince ince doğranır.

İnce ince kıyılmış incir kazan içinde kaynamakta olan özlü şekerli su içerisine dökülür. Büyük ağaç bir kepçe ile hafif ateşte pişirilirken sık sık karıştırılır. Sonra içerisine kavrulmuş Susam, Yerfıstığı, Ceviz ve Karanfil baharatı konulur. Yeterli kıvama gelince ateşten indirilir. Soğuyan bestel içi sırlı toprak testilere doldurularak saklanır. Yaz ve kış günlerinde yufka ekmeği arasına konularak yenilir. Yörede içi bestel dolu olan dürüme (Bestelli Tomaç) denir. Zamanımızda incir ağaçlan azaldığı için yapımı azalmaktadır. Yaygın Yöresi: Manavgat-Taşağıl Kasabası ve yakın köyleri.

8. Pekmez

Pekmez Kaynatma

Pekmez elde etmek için toplanan üzümler, çeşitli yöntemlerle sıkıldıktan sonra üzüm suyu elde edilir. Ekşi halde olan üzüm suyu, 50-60 derece ateşte 15 dakika boyunca kaynamaya bırakılır. Pekmezin rengini berraklaştırmak ve tadındaki ekşiliği gidermek amacıyla içine pekmez toprağı ilave edilir. Takriben 100 kg üzüme 1,5 kg pekmez toprağı eklenmektedir. Kaynama işlemi bittikten sonra bir müddet bekletilen üzüm şırasının içindeki parçacıklar dibe çöker. Böylelikle üstte kalan berrak kısmı tortudan ayrılır, kalan tortu ise atılır. Elde edilen bu şıra, kaynatma kazanlarında kaynatılır.

Kaynadıkça içinde bulunan şekerin etkisiyle rengi kararır. Kaynadıktan sonra göz göz kaynamaya başlaması, pekmezin artık kıvamlı bir şekilde piştiğinin göstergesidir.

Antalya Yöresel Kültüründe Yapılan Börekler

1. Su Böreği

Su Böreği

Bir kilo un ve 12 yumurta su katmadan yoğrulur. Yufka açılır. Kızgın suda haşlanır. Haşlanan yufkalar tepsiye serilir. Soğan, maydanoz, nane, keş (çökelek), kıyma yağla kavrulur, yufkaların arasına serilir. Ocakta üzeri kızarıncaya kadar pişirilir.

2. Tepsi böreği

Maydanoz, marul gibi sebzeler ince ince doğranır. Keş (çökelek) ile soğan doğranır. Tuz, nane, biber atılır, karıştırılır. Yağ dökülmüş tepsiye bir yufka konur. Hazırlanan içten üzerine konur. Bir yufka daha serilir. İstenilen kalınlık elde edilene kadar bu şekilde yapılarak pişirilir.

3. Kapama

Yufka kalın bir şekilde açılır, arasına çökelek, maydanoz, serilerek arası na serilir. Birbiri üzerine kapatılır. Saç üzerinde pişirilir, pekmez veya balla yenir.

4. Bastarya (Babacana)

Mısır unu ile yapılan ıspanaklı börek.

Antalya Yöresel Kültüründe Yapılan Öğün Arası İkramlar

1. Hibeş

Hibeş

Malzemeler; 50 gr limon tuzu, 70 gr pul biber, 20 gr toz biber, 30 gr kimyon, 3 su bardağı su, 2 diş sarımsak, 6 su bardağı tahin.

Tarifi (Yapılışı); 3 bardak sıcak suda 50 gr limon tuzu ve pul biber eritilir. Soğuyunca içine kırmızı toz biber, kimyon, sarımsak atılır. 6 su bardağı tahin ilave edilerek karıştırılır.

2. Kısır

Malzemeler; 2 su bardağı ince bulgur, 1 kuru soğan, 7-8 adet yeşil soğan, 3 domates, 1 demet maydanoz, 1 demet dereotu, 4-5 sivri biber, ½ su bardağı zeytinyağı, 2 limon, tuz, 1 marul.

Tarifi (Yapılışı); Bulgur bir tepside ayıklanır. Üzerine 2-3 bardak kaynar su dökülüp kapak kapatılır. Soğan, maydanoz, domates, biber, küçük küçük doğranır. Bulgur kabarınca,ince doğranmış kuru soğan, tuz, kırmızı biber konup biraz yoğrulur. Hazırlanan sebzeler katılır. Zeytinyağı ve limon suyu ilave edilip karıştırılır. Temizlenmiş marul yaprakları ile tabağa yerleştirilir ve servise sunulur.

3. Humus

Malzemeler; 1,5 bardak nohut, ½ bardak tahin, ½ bardak zeytinyağı, 3 çay kaşığı kırmızı biber, 4-5 diş sarımsak, 3 limon.

Tarator

Tarifi (Yapılışı); Nohut ayıklanıp akşamdan ıslatılır. İyice haşlanıp kabukları alınır. Ceviz makinesinden geçirilir veya dövülür. Porselen bir kaseye alınıp, tahin, dövülmüş sarımsak, kırmızı biber, tuz konur. Azar azar zeytinyağı ve limon suyu ilave edilir. Tabağa yerleştirilip limon dilimleri, zeytin, maydanoz yaprakları ve turşu ile süslenir.

4. Tarator

Malzemeler; 1 su bardağı ceviz, 1 kahve fincanı tahin, 2 diş sarımsak, 1-2 çay kaşığı kırmızı biber, 1 limon suyu, ½ demet maydanoz yaprağı, tuz.

Tarifi (Yapılışı); Tuzla dövülmüş sarımsak, dövülmüş ceviz, tahin, kırmızı biber bir kaseye konur. Limon suyu ilave edilip karıştırılır. Çok ince kıyılmış maydonoz yaprakları katılır. Salata tabağına alıp turşu, zeytin ve limon dilimleri ile süslenir.

5. Kölle

Buğday, fasulye, nohut, bakla kaynatılır. Kırmızıbiber, karabiber, tuz eklenir. Üzerine ceviz ve badem ezmesi eklenerek yenir. Kölle özel anma günlerine özgü bir yemektir. (Diş köllesi, sünnet köllesi, düğün köllesi)

Antalya Yöresel Kültüründe Mutfak, Ocaklık ve Araç Gereçleri

Antalya yöresel mutfağı

Eskiden köy evlerinin içine kerpiç ve tuğladan yapılan ocaklık ile ev dışına yapılan fırınlar günümüzde sayısal olarak çok azalmıştır. Modern yaşamın getirdiği mimaride mutfak evin içinde ve kullanılan araçlar da elektrikli hale gelirken köy evlerindeki mutfak genellikle içinde ocaklığın da bulunduğu evin en önemli bölümüdür. Mutfağın ocaklık, raf, (seren, terek, çanaklık) ve lavabodan oluşan ve yiyecek yapımında kullanılan köşesi dışında kalan bölümü oturma veya yatak odası olarak da kullanılmaktadır.

Mutfakta kullanılan araç gereçler de tencere, tava (dığan), iki kulplu tava (saplı dığan), haranı (kazan), kepçe, çomça (büyük tahta kepçe), tahta kaşık, alüminyum, emaye, bakır ve melamin kaplar ve sahandan modern mutfak eşyalarına, çelik, cam ve porselen kaplara, tabak çatal ve kaşık takımlarına çevrilmiştir.

Köyler de bu teknolojik gelişmeleri takip etmektedirler.

Antalya Yöresel Kültüründe Ekmekler

– Yufka (saç ekmeği), bazlama, gömbe (kömbe), kastere (gastra), tepsi, darı ekmeği gibi ekmekler, susamlı, karanfilli ve sakızlı peksimetler yapılır.

– Yufka ve bazlama saçta, çörek, kömbe ve gastra altına ve üstüne köz konarak saç altında veya guzinede pişirilir. Özellikle yabani ot yemekleri, börek ve salataları ile bu bitkilerden elde edilen çaylar, bitkisel ilaçlar konusunda Girit’ten göç eden Türklerin katkıları büyüktür.

Antalya Yöresel Kültüründe Kış Hazırlıkları

Kış hazırlıkları

Şimdilerde her şey, her daim, her yerde bulunurken Geleneksel Antalya Mutfağında kış için tedarik edilecek en temel besin maddeleri un, bulgur, tarhana ve salça idi. Bunun yanı sıra kışlık bakliyatlar, tereyağı, zeytinyağı, tahin, bal ve pekmez alınır, kuruyemiş olarak da ceviz, badem, çekirdek, kuru üzüm, incir ve leblebi stoklanırdı. Ayrıca kışa kadar dayanacak armut ve kelek samana sarılarak, yaş üzüm ambarlarda asılarak saklanır, elmalar sandıklarda depolanırdı. Kışın en çok yenen çerezlerden biri de kavrulmuş buğday, kendirlik (kenevir tohumu), darı, nohutun el taşında ezilerek toz haline getirilmesi sonucunda elde edilen ve “çekilik” denen karışımdır. İsteğe göre çekiliğe toz şeker eklenerek kaşıkla yenirdi.

Kış için hazırlanan en önemli yiyeceklerden ikisi de reçel ve turşulardır. Antalya’nın simgesi haline gelen bütün narenciye ürünlerinin yanı sıra ayva, vişne, kayısı, karpuz, incir ve patlıcanın reçeli yapılır. Turşu olarak da biber, domates, fasulye, kelek, hıyar, kayakoruğu, cin biber, havuç ve hepsinin doğranmasıyla yapılan dolma turşu yapılır.

Antalya Yöresel Kültüründe Sofra Âdet ve Gelenekleri

Antalya merkez ve köylerinde yemek genellikle yerde sofrada yenilmekte dir. Sofrada sofra bezi, sini altı / kasnak kullanılır. Sofrada en büyük kim ise besmele ile yemeğe önce o başlar. Genellikle tatlı ve meyveler hariç tüm yemekler sini üzerinde konur. Özel gün yemeklerinin (düğün, mevlit, cem, ölü vb.) öncesinde ve sonrasında dua okunmaktadır.

Sofra adabı

Sofrada ilk kez yenilecek turfanda bir sebze veya meyve varsa yemeye “yeniyi tattım, derdimi attım” veya “şifa niyetine” sözleri ve şükürle başlanır. Yemeğe oturulmadan önce ve kalkıldıktan sonra eller yıkanır.

Sofradan önce büyükler kalkar, sonra da küçükler ve kadınlar kalkar. Bu adet genellikle yok olmasına karşın bazı köylerde halen uygulanmaktadır. Sofrada su küçüğün, söz büyüğün âdetine uygun davranılır ve tabakta yemek ve parça ekmek bırakmamaya dikkat edilir.


Bu yazımızdaki bilgiler Antalya Valiliği’nin yayımladığı PDF kitaptan alınmıştır.  

Derleyen: A.Kerim ATILGAN-İl Kültür ve Turizm Md.Yrd.

Kaynaklar:

  • Antalya İl Milli Eğitim Müdürlüğü
  • İl Kültür ve Turizm Halk Kültürü Arşivi
  • Hüseyin ÇİMRİN, Bir Zamanlar Antalya, Yakın Zamana Yolculuk, cilt 2,2006 Antalya

Türkiye’nin Outdoor Sayfası

Türkiye’nin Outdoor Sayfası olarak özellikle outdoor turizminde büyük eksiklik olarak gördüğümüz illerin tek tek tanıtımı, illerde yapılabilecek outdoor aktiviteleri, outdoor ürün satan firmalar, kamp alanları, doğal güzellikler, yürüyüş rotaları gibi bütün bilgileri içeren bir yazı dizisine başladık. Bu yazı dizimizde Antalya’nın tarihi ve turistik yerlerini tanıtıyoruz. #Antalya deniz, güneş, doğa ve tarihin bütünleştiği bir şehirdir. Türkiye’nin turizm cenneti olan Antalya’nın her ilçesi başlı başına birer doğa harikasıdır.

Bulunduğunuz veya tatil amaçlı gittiğiniz ilde öncelikle yapabileceğiniz doğa aktivitelerinin, aktivite bölgelerinin, kamp alanlarının, tarihi ve turistik mekanların tam ve en geniş listelerini oluşturup okuyucumuzun kullanımına sunuyoruz.

Özellikle kampçılardoğa severler, karavancılardoğa tatilcileri, macera turizmikültür turizmi ve outdoor ekstrem sporları yapanlar için en çok aranan bilgileri derlemeye gayret gösteriyoruz.

Listede gördüğünüz eksiklikleri ve eklenmesini istediğiniz bilgileri iletişim sayfamızda bulunan kanallardan bize ulaştırabilirsiniz.

ANTALYA

Yukarıdaki bağlantıların üzerine tıklayarak ilgili ve detaylı yazımıza ulaşabilirsiniz.

Etiketler: :Antalya bölgesindeki en iyi gezilecek yerler, Antalya görülmesi gereken yerler, Antalya gezecek yerler, Antalya gezi, Antalya gezi rehberi, Antalya gezi yazısı, Antalya gezilecek çarşı, Antalya gezilecek doğal yerler, Antalya gezilecek doğal yerler haritası, Antalya gezilecek tarihi yerler, Antalya gezilecek yerler, Antalya gezilecek yerler doğa, Antalya ilinin doğal güzellikleri nelerdir?, Antalya kalesi, Antalya merkezde gidilecek yerler, Antalya merkezde ne var, Antalya ne yenir nerede yenilir, Antalya ne yenir nereler gezilir, Antalya otelleri, Antalya seyahat rehberi, Antalya tarihi, Antalya tarihi yerler, Antalya turizm potansiyeli, Antalya turizm rehberi, Antalya turizm ve tanıtım, Antalya ziyaretinde gezilecek en popüler yerler, Antalya şehir rehberi, Antalya’da bir günde ne yapılır?, Antalya’da gezilecek doğal yerler, Antalya’da gezilecek mekanlar, Antalya’da ne yapılır, Antalya’da ne yenir, Antalya’da nereye gidilir?, gezilecek yerler, geziye hazırlık, #Antalya #Antalyamağaraları #mağara #mağaraturizmi #outdoor #Antalyaoutdoor #ekoturizm #turkeyoutdoor #outdoor #outdoorlife

https://turkeyoutdoor.org/

Bir Cevap Yazın Cevabı iptal et

error: Content is protected !!
Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.